Wat met psychische stoornissen op school?

Reactieve Hechtingsstoornissen

Een inleiding over gedragsproblemen

Vaak hoort men leerkrachten, opvoeders, begeleiders, maar ook ouders klagen over hun kinderen of jongeren. De jongeren van tegenwoordig! Hun gedrag zou de spuigaten uitlopen. Dat kan, maar meestal gaat het over een 'gezonde' en aanvaardbare vorm van stout gedrag waarmee de opgroeiende zich wil manifesteren t.a.v. anderen. Wanneer het gaat over gedrag dat serieus afwijkt van het normale, wanneer het echt niet meer te harden is, hebben we te doen met stoornissen. De grens is evenwel moeilijk te trekken.

Men kan stellen dat er iets moet worden ondernomen vanaf het moment dat de leerkracht, de ouder of de opvoeder (of wie dan ook met het kind in aanraking komt) het gestelde gedrag niet meer kan verdragen. Het is dus belangrijk een onderscheid te maken tussen gedragingen die nog tot het normale behoren, en gedrag dat men als stoornis moet bestempelen. Immers, de corrigerende maatregelen zijn voor de twee categorieën totaal verschillend. Met de juiste maatregelen zal men gewoon ongewenst gedrag op vrij snelle en korte periode kunnen ombuigen, terwijl gedragsstoornissen een professionele en adequate behandeling vereisen.

Het is bij de diagnosestelling van gedragsstoornissen dus belangrijk om ze in de juiste context te plaatsen, daar ze secundair (als bijverschijnsel) kunnen optreden in een ander primair ziektebeeld ofwel primair kunnen zijn. In dat laatste geval spreken we van een ware gedragsstoornis.
Tot de primaire gedragsstoornissen rekent men de oppositioneel-uitdagende gedragsstoornis en de antisociale gedragsstoornis. Bij deze beelden ontwikkelt zich het gedrag zelf in de verkeerde richting. De behandeling ervan richt zich dan ook op dat gedrag zelf.

Men stelt ook gedragsproblemen vast (secundair) bij andere syndromen, zoals ADHD, Gilles de la Tourette en de reactieve hechtingsstoornis (RAD). Uiteraard moet men ook hier gedragscorrigerend optreden, maar men moet zich in de eerste plaats richten op de diepere oorzaken van de syndromen zelf, wil men een vermindering van ongewenste gedragingen merken.

Een voorbeeld: op scholen observeren we vaak ongewenst gedrag bij leerlingen met leermoeilijkheden. Omdat ze niet aan de eisen van het leervak, het leerprogramma kunnen voldoen, vervallen sommigen in een of ander storend gedrag. Wil men dat ongewenste gedrag veranderen of verminderen, dan zal men maatregelen moeten treffen op het vlak van het leren: een meer aangepaste studierichting, leerhulp bieden, eisen verminderen enz. 

’De Knoop’ heeft dit artikel met schriftelijke toestemming overgenomen uit het Vlaams blad Caleidoscoop.

Dit blad is een tijdschrift van de vrije Centra voor leerlingenbegeleiding (CLB’s).

De schrijvers: Luc Kockelbergh, Lieve Lambrechts, LucEersel en Pol Cverle.
 

Verder lezen? Vraag de brochure (B 4) HIER aan.